Lut
20

45Od najdawniejszych czasów miasto jego wygody, ale i ciasnota między murami i brak naturalnych przestrzeni, wytwarzało typ mieszczucha o niskiej sprawności fizycznej. Od końca XVIII wieku wraz z rozwojem przemysłu, pojawił się w miastach liczny proletariat robotniczy. Praca robotnika, trwająca często do 16 godzin dziennie i monotonia powtarzanych czynności sprawiały, że jedne mięśnie były eksploatowane nadmiernie, podczas gdy inne powstawały w niedorozwoju. Ówcześni grabieże czy górnicy, mieli karykaturalne postawy. Dostrzegali to lekarze, którzy usiłowali przeciwdziałać temu procesowi, za pomocą ćwiczeń gimnastycznych. Sławny system gimnastyki szwedzkiej powstał dzięki Henrykowi Pehrowi. Urodzony na Podlasiu Bronisław Trentowski stworzył program edukacji patriotycznej uwzględniający sprawność fizyczną. Określił go dziwnym dziś nieco słowem „chowanna”, przez które rozumiał całokształt tego, co dotyczy wychowania. W tym czasie pionierem gimnastyki dla dziewcząt i młodych matek był poznański lekarz Teofil Matecki. Kryzys lat siedemdziesiątych nie ominął także sporu. Organizacje sportowe, rozwinięte za czasów Gierka, pochłaniały zbyt dużo środków by utrzymać dawny poziom. W obliczu zubożenia kraju ograniczono dotacje na sport. Coraz więcej trenerów wybierało pracę za granicą. Wycofanie polskiej reprezentacji z igrzysk w Los Angeles, spowodowało lukę w kontaktach ze światem, oraz rozczarowanie sportowców i szkoleniowców. W latach osiemdziesiątych wysoki poziom utrzymywał się w dżudo, kolarstwie, kajakarstwie i wioślarstwie. Spadły natomiast wyniki w lekkiej atletyce, boksie i siatkówce. W roku 1990 powstał Solidarnościowy Komitet Olimpizmu Powszechnego, jednakże proponowane przez niego reformy nie powiodły się. Polski sport w końcu przyzwyczaił się do nowych warunków ustrojowych. Coraz więcej sponsorów przejmuje obowiązki państwa. Zagraża mu jednak w dalszym ciągu niebezpieczeństwo komercjalizacji i dopingu. Na igrzyskach w Atlancie Polacy zdobyli siedem medali, w Sydney osiem. Jazda konna uprawiana była w Polsce od stuleci, nowożytnym sportem stała się na przełomie XVIII i XIX wieku. Urządzane na wzór angielski wyścigi stanowiły początkowo temat żartów, szybko jednak znalazła zwolenników. Nowożytny sport najszybciej ukształtował się na wyspach brytyjskich. Tu ustalono reguły większości popularnych dyscyplin: piłki nożnej, lekkoatletyki czy wyścigów konnych. Sport angielski stał się wzorem dla innych krajów, nawet, jeśli miały bogate tradycje. W Polsce wyścig konny rozegrano w 1777 roku, gdy w Warszawie angielski ambasador założył się o wynik gonitwy z hrabią Kazimierzem Riewuskim. Inwazja wyścigów konnych w 1839 roku była tak silna, że walkę z nim podjęli pisarze i dziennikarze. Krytyka wyścigów konnych pojawiła się między innymi na łamach „Gazety Codziennej” redagowanej przez Ignacego Kraszewskiego. Temat wyścigów trafił nawet do „Lalki” Bolesława Prusa. Mimo podobnych ataków i krytyk wyścigi rozwijały się doskonale i do dziś mają wielu zwolenników.