Sty
12

43Pojawienie się na ulicach Lwowa pierwszego cyklisty wywołało sporą sensacje. Pradziad roweru miał olbrzymie przednie koła, a wsiadanie do niego wymagało nie lada sprawności. W ciągu XIX wieku upowszechnił się rower jako nowy wynalazek. Pozwalał się łatwiej przenosić z ulicy żarłocznego miasta na łono przyrody. Na ziemiach polskich pojawił się około 1868 roku. Początkowo wyśmiewano się z niego, lecz już w 1878 roku powstały towarzystwa cykliczne w Warszawie, Poznaniu i Lwowie. Nie wszyscy podzielali ich pochlebną opinie o cyklistach. Wielu uważało rower za szkodliwy dla zdrowia, a inni widzieli w nim zagrożenie ruchu drogowego. Kobietę dosiadającą długo uważano za obrazę moralności. Od roku 1892 organizowano w Warszawie mistrzostwa Królestwa Polskiego. Brali w nich udział kolarze powstałych zaborów. W wkrótce impreza ta przeistoczyła się w mistrzostwa całej Polski. W tym samym roku wybudowano pierwszy tor kolarski. Na nim to od 1893 roku rozgrywano zawody międzynarodowe. Zimą wielu miłośników kolarstwa przypinało łyżwy. Wkrótce popularnością zaczęto się cieszyć również wioślarstwo. Prym wiodła Warszawa, gdzie powstało pierwsze polskie towarzystwo wioślarzy. Najstarszym sportem znanym na ziemiach polskich był rochwist, zapożyczony od Celtów. Były to wyścigi konne do słupa ustawionego na szczycie góry lub z wylotu wąwozu. Podobny wyścig zorganizowano w legendarnych czasach, został opisany w „Kronice Polskiej” Wincentego Kadłubka. W średniowiecznej Polsce uprawiano też rzut kamieniem, pływanie i bieganie. Nie znano natomiast gry w piłkę. Na zachodnich krańcach Rzeczpospolitej, dzięki wpływom Rusinów, popularne były walki na pięści jedną z nich w swych „Dziejach Polski” opisał Jan Długosz. Mówi on, że doszło do walki między rycerzem ruskiego księcia Włodzimierza, a przedstawicielem plemienia Połowców. Podobną walkę z Tatarami, oczywiście zwycięską stoczył w 1306 roku Borejko, przodek rodu Chodkiewiczów. Boks na pograniczu ruskim uprawiał także prosty lud. W „Kronice Sarmackiej Europy” znajdujemy na jego temat liczne wzmianki. Już wówczas, boks uważany był za bardzo niebezpieczny sport, w którym można było łatwo o uraz, a nawet śmierć.